©
 
joris august
VERDONKSCHOT
 



"SHE"


Joris Verdonkschot
en zijn artistieke vindplaats van het begin van het leven



Wie kent niet die mooie zinnen uit de gezongen poŽzie vertolkt door Charles Aznavour en later Elvis Costello. Ze zijn blijvend opgeslagen in de romantische compartimenten van ons geheugen:

ĎShe maybe the face I canít forget
A trace of pleasure or regretí
Ö
She maybe the beauty or the beast
Maybe the famine or the feastí Ö


SHE.


Associatief deinen de woorden en de bijbehorende muziek ritmisch in ons brein. Overstijgen
het simpele persoonlijk voornaamwoord dat het, louter taalkundig is, Roepen beelden op.

Joris Verdonkschot had ook beelden in zijn hoofd toen hij aan zijn SHE begon. Maar eerst
vooral heel veel vragen en ideeën: hoe beeld je het meest vrouwelijke uit? Bestaat dat, of is
het slechts een intellectueel en gevoelsmatig construct, dat leeft in de fantasie van anderen?
En wat te doen met het respect voor het artistiek gedachtegoed van onder meer de schilders Gustave Courbet (L’Origine du monde), Egon Schiele (Meisje met zwart haar),
Lucian Freud (Naakt in een rode stoel) en, vooral niet te vergeten, van zijn collega
beeldhouwers Constantin Brancusi (Le commencement du monde) en Mark Quinn (Alison
Lapper en Kate Moss)? Valt daar nog iets authentiek en origineel aan toe te voegen?
Verdonkschot kwam met een duidelijk en eerlijk antwoord.

Hij voelde zich al geruime tijd geïnspireerd om zoiets als ‘het begin van alle dingen’ en ‘de biologische basis van ons bestaan’ uit te beelden. Geen gemakkelijke opgave. Door de onbegrensdheid van het idee leidt het voor een concrete uitwerking welhaast tot de
noodzaak van vergaande abstracties in denken en materialiseren. Als je hierbij veraf wilt
blijven van conceptuele toepassingen van de beeldende kunsten, narratieve trucs, of een dichterlijke onthechting met woorden, omdat je nu eenmaal een ander oeuvre voorstaat: ja,
dan zijn gemakkelijke oplossingen niet voorhanden. Verdonkschot zocht en koos, vanuit zijn gezichtspunt logischerwijze en consequent, het eureka moment in figuratieve,
expressionistische richting.
Hij kwam uit bij een realistische uitgebeelde vulva: ….She!... Zijn idee over het atelier van het
leven. Niet om te shockeren maar om te eren. Integer, respectvol. Expressief in de van hem bekende Verdonkschot stijl. Erotisch? Neen, wat mij betreft niet, maar it is all in the eye of the beholder. Ook niet vulgair of wenkend naar porno. Toch kan ik beschroomdheid bij het kijken
niet helemaal onderdrukken. Waarom eigenlijk? Preutsheid? Verstoorde intimiteit?

Wat wij zien is een sculptuur van 44 cm hoog en 48 cm breed nog in de rode was. Gereed
om in brons te worden gegoten. Afsnijdingen bij romp en benen en daar de grillige
oppervlakken als steenmassa na een vulkaanuitbarsting. Zoals de torso door een kunstenaar
vaak gebruikt wordt om mannelijke kracht en schoonheid uit te beeld , zo krijgt She symboolwaarde voor vrouwelijke kracht en emotie. She gaat voor goud in de categorieën: 1.
de vrouw in al haar complexe en onontkoombare hoedanigheden, 2. de vrouw als
levensbron in de estafette van de procreatie, en, toch maar toegevoegd want ontkennen
helpt niet, 3 de vrouw als Venus in haar meest basale aanwezigheid. Het is augustus 2012. Ik teken deze woorden op, terwijl Olympisch geweld luidruchtig uit de digitale schermen spuit.

Op mijn Ipad zoek ik She op. Wat een rust gaat van haar uit. de benen gespreid, gereserveerd en uitnodigend. Zijn verdient ons respect.

Hoe lang geleden kan het zijn dat onze voorvaders zich met dergelijke bespiegelingen bezighielden naar aanleiding van artefacten? We weten nu dat het tenminste 25.0000
duizend jaar al zo was. Het ultieme bewijs daarvoor is geleverd door een van mijn artistieke
iconen: Het vrouwtje (niet denigrerend, het beeldje is maar 11 cm) van Willendorf. Misschien
toen niet zo bedoeld, maar in haar monumentaliteit en symboolwaarde overstijgt zij
de realiteit van de uitbeelding. She van Verdonkschot doet mee met de voorrondes voor een medaille.

Tekst (Download)
Prof. Dr. Ruud Lapré
Haarlem, december 2013

          Willendorf    Willendorf    willendorf

 

 


 

 

 

     <<